Theo quy định tại Khoản 35 Điều 3 Luật Bảo vệ môi trường 2020, Tín chỉ các-bon là chứng nhận có thể giao dịch thương mại và thể hiện quyền phát thải một tấn khí carbon dioxide (CO2) hoặc một tấn khí carbon dioxide (CO2) tương đương. Để hướng dẫn chi tiết quy định về tín chỉ các-bon tại Luật Bảo vệ môi trường 2020, Chính Phủ đã ban hành Nghị định 06/2022/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 07 tháng 01 năm 2022) và Nghị định 119/2025/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 01 tháng 08 năm 2025) sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 06/2022/NĐ-CP.
Quy định về tín chỉ các-bon tại Nghị định 06/2022/NĐ-CP và Nghị định 119/2025/NĐ-CP
Pháp luật về môi trường quy định các nhà máy nhiệt điện, cơ sở sản xuất sắt thép, cơ sở sản xuất xi măng chỉ được phát thải khí nhà kính trong hạn ngạch được Bộ Nông nghiệp và Môi trường phân bổ. Đối với mỗi giai đoạn phân bổ, cơ sở có trách nhiệm nộp trả hạn ngạch phát thải khí nhà kính cho Nhà nước. Các cơ sở được sử dụng tín chỉ các-bon để bù trừ không quá 30% lượng hạn ngạch phát thải khí nhà kính được phân bổ của cơ sở.
Để có tín chỉ các-bon thực hiện việc bù trừ khí nhà kính, các cơ sở được mua tín chỉ các-bon qua Sàn giao dịch các-bon. Các loại tín chỉ các-bon được trao đổi trên Sàn giao dịch các-bon bao gồm: tín chỉ các-bon được cấp cho kết quả giảm nhẹ phát thải khí nhà kính từ ngày 01 tháng 01 năm 2021 của chương trình, dự án thuộc cơ chế trao đổi, bù trừ tín chỉ các-bon trong nước và cơ chế trao đổi, bù trừ tín chỉ các-bon quốc tế (bao gồm: cơ chế song phương, đa phương giữa Chính phủ Việt Nam và bên ký kết nước ngoài; và cơ chế Điều 6.4 Thỏa thuận Paris).
Trước khi tín chỉ các-bon từ dự án thuộc cơ chế trao đổi, bù trừ tín chỉ các-bon trong nước được trao đổi trên Sàn giao dịch các-bon, cơ quan, tổ chức trên lãnh thổ Việt Nam là chủ đầu tư dự án phải nộp hồ sơ đăng ký dự án theo cơ chế trao đổi, bù trừ tín chỉ các-bon trong nước tới Bộ quản lý lĩnh vực, bao gồm: Bộ Công Thương, Bộ Xây dựng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Sau khi dự án đã được đăng ký, chủ đầu tư dự án nộp hồ sơ đăng ký cấp tín chỉ các-bon tới Bộ quản lý lĩnh vực. Bộ quản lý lĩnh vực quyết định việc cấp tín chỉ các-bon và đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường công bố trên Hệ thống đăng ký quốc gia. Bộ Nông nghiệp và Môi trường gửi thông tin về lượng tín chỉ các-bon cho các đơn vị vận hành Sàn giao dịch các-bon để cập nhật vào tài khoản của tổ chức khi đăng ký giao dịch trên Sàn giao dịch các-bon.
Trước khi tín chỉ các-bon từ chương trình, dự án theo cơ chế Điều 6.4 Thỏa thuận Paris được trao đổi trên Sàn giao dịch các-bon, cơ quan, tổ chức có chương trình, dự án phải nộp hồ sơ đề nghị chấp thuận chương trình, dự án đăng ký theo Cơ chế Điều 6.4 Thỏa thuận Paris tới Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Đối với cơ quan, tổ chức là chủ đầu tư chương trình, dự án đăng ký theo Cơ chế phát triển sạch, có thể nộp hồ sơ để đề nghị chấp thuận đăng ký chuyển đổi chương trình, dự án đăng ký theo Cơ chế phát triển sạch (CDM) sang Cơ chế Điều 6.4 của Thỏa thuận Paris tại Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Sau khi dự án được đăng ký, chủ đầu tư nộp hồ sơ xác nhận tín chỉ các-bon tới Bộ Nông nghiệp và Môi trường để Bộ Nông Nghiệp và Môi trường xác nhận và gửi thông tin về lượng tín chỉ các-bon được xác nhận vào tài khoản của tổ chức đề nghị trên Sàn giao dịch các-bon.
Trước khi tín chỉ các-bon từ dự án theo cơ chế trao đổi, bù trừ tín chỉ các-bon song phương, đa phương giữa Chính phủ Việt Nam và bên ký kết nước ngoài được giao dịch trên Sàn giao dịch các-bon, tổ chức được cấp tín chỉ phải nộp hồ sơ đề nghị chấp thuận tới Bộ Nông nghiệp và Môi trường để xem xét, chấp thuận. Bộ Nông nghiệp và Môi trường gửi thông tin về lượng tín chỉ các-bon cho các đơn vị vận hành Sàn giao dịch các-bon để cập nhật vào tài khoản của tổ chức khi đăng ký giao dịch trên Sàn giao dịch các-bon.
Ngoài một số đối tượng bắt buộc, Nhà nước khuyến khích tổ chức mua tín chỉ các-bon để giảm phát thải khí nhà kính tự nguyện, đóng góp vào thực hiện mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính quốc gia. Lượng tín chỉ các-bon đã sử dụng để giảm phát thải khí nhà kính tự nguyện không được tiếp tục trao đổi trên thị trường.
Bộ Tài chính chủ trì xây dựng, thành lập sàn giao dịch các-bon và xây dựng chính sách tài chính cho hoạt động của thị trường các-bon. Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội là đơn vị xây dựng và cung ứng dịch vụ sàn giao dịch các-bon. Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác nhận và cấp mã số cho hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ các-bon được giao dịch trên sàn. Chủ thể khi tham gia giao dịch phải có tài khoản lưu ký giao dịch. Tổng Công ty Lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam cung ứng dịch vụ lưu ký, thanh toán giao dịch.
Chính phủ đặt lộ trình từ tháng 6 năm 2025 đến hết năm 2028 là giai đoạn thí điểm thị trường các-bon trên toàn quốc đồng thời nghiên cứu việc chuyển nhượng tín chỉ các-bon cho đối tác nước ngoài, quốc tế. Từ năm 2029, vận hành chính thức thị trường các-bon trên toàn quốc, nghiên cứu khả năng kết nối thị trường các-bon trong nước với thị trường các-bon khu vực và thế giới, khả năng chuyển nhượng tín chỉ các-bon cho đối tác nước ngoài, quốc tế.